Breaking News

ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».- Հայաստանի վարչապետի պաշտօնակատար Նիկոլ Փաշինեան Հինգշաբթի, 27 Դեկտեմբերին, Մոսկուայի մէջ հանդիպեցաւ Ռուսիոյ նախագահ Վլատիմիր Փութինի հետ: Հանդիպման ընթացքին երկու երկիրներու ղեկավարները քննարկեցին Հայաստանի եւ Ռուսիոյ միջեւ երկկողմ ու բազմակողմ ձեւաչափերով համագործակցութեան օրակարգին վերաբերող հարցեր:

Ողջունելով Նիկոլ Փաշինեանը, նախագահ Փութին իր ուրախութիւնը յայտնեց զայն Մոսկուայի մէջ ընդունելուն համար:

«Սա ձեր առաջին այցն է ընտրութիւններում համոզիչ յաղթանակից յետոյ, ձեր եւ ձեր կողմնակիցների յաղթանակից յետոյ: Ցանկանում եմ ձեզ մաղթել յաջողութիւններ, բոլոր ծրագրերի իրականացում, որ դրել էիք ձեր առջեւ, ձեր թիմի առջեւ ի բարօրութիւն Հայաստանի եւ հայ ժողովրդի: Մեր յարաբերութիւնները բնութագրման կարիք չունեն: Դրանք իսկապէս դաշնակցային յարաբերութիւններ են՝ բաւական մեծ բովանդակութեամբ լեցուն: Բաւական է նշել, որ մենք վստահօրէն պահպանում ենք առաջին տեղն օտարերկրեայ պետութիւնների շարքում Հայաստանի հետ տնտեսական համագործակցութեան ոլորտում. Ռուսաստանին բաժին է ընկնում 25.5 տոկոսը: 2000ից աւելի ձեռնարկութիւն է աշխատում, 2200 ձեռնարկութիւն: Աճում է ապրանքաշրջանառութիւնը. նախորդ տարի այն աճել է գրեթէ 30 տոկոսով՝ 29.7 տոկոսով: Այս տարուայ 10 ամսուայ կտրուածքով այն աւելացել է գրեթէ 18 տոկոսով՝ 17.5 տոկոսով:

Կարծում եմ՝ դինամիկան (աշխուժութիւնը-Խմբ.) լաւն է, պէտք է այն պահպանել: Մենք պատրաստ ենք մեր կողմից դա անել: Կ՛անենք այն ամէնը, ինչ կախուած է մեզնից, որպէսզի յարաբերութիւնների այսպիսի մակարդակը մեզ մօտ պահպանուի եւ ոչ միայն այս ոլորտում, այլեւ միւս ուղղութիւններով: Նկատի ունեմ նաեւ անվտանգութեան ապահովման ոլորտը, ՀԱՊԿ շրջանակում համագործակցութիւնը, Եւրասիական տնտեսական միութեան շրջանակում բազմակողմ տնտեսական համագործակցութիւնը: Մի խօսքով՝ մենք շատ հարուստ, յագեցած օրակարգ ունենք», ըսաւ Փութին, հանդիպման բացումը կատարելով:

Նիկոլ Փաշինեան նոյնպէս իր ուրախութիւնը յայտնեց հանդիպման համար:

«Ես արդէն կորցրել եմ հաշիւը, թէ սա մեր որերորդ հանդիպումն է: Բայց օդանաւակայանում արարողակարգի աշխատակիցներն ինձ յուշեցին, որ ես Ռուսաստանի Դաշնութիւն ամենայաճախ այցելող օտարերկրեայ ղեկավարներից եմ, աւելի կոնկրետ (յստակ-Խմբ.)՝ ես ղեկավարների եռեակում եմ: Վստահ եմ, կարծում եմ՝ դա ընդգծում է մեր առանձնայատուկ ռազմավարական յարաբերութիւնների համատեքստը: Վստահ եմ, որ մեր յարաբերութիւնների այսպիսի դինամիկան կը պահպանուի: Յոյս ունեմ, որ նաեւ կը զարգանայ: Իհարկէ, մենք միւս տարի սպասում ենք ձեզ պաշտօնական այցով Հայաստանում: Դա մեզ համար շատ ուրախալի կը լինի:

Իհարկէ, մեր քաղաքական եւ տնտեսական յարաբերութիւններն զարգանում են: Ուրախալի է տեսնել, որ աճում է ռուսաստանցի զբօսաշրջիկների հետաքրքրութիւնը, մասնաւորապէս, Հայաստանի նկատմամբ. ռուսաստանեան ԶԼՄներում հրապարակում կար, որ ամանորեայ սեզոնին (եղանակին-Խմբ.) Հայաստանը ռուսաստանցի զբօսաշրջիկների ամենայայտնի ուղղութիւնն է, եւ նախորդ տարուայ համեմատ զբօսաշրջիկների հոսքը կ՛աճի 70 տոկոսով: Դա առնուազն նշանակում է, որ մարդիկ ոչ միայն հետաքրքրուած են, այլեւ Հայաստանում ռուսաստանցի զբօսաշրջիկներին շատ լաւ են ընդունում, նրանք իրենց շատ լաւ են զգում, եւ դա ընդգծում է մեր յարաբերութիւնների խորութիւնը: Դրանք ոչ միայն քաղաքական, տնտեսական, այլեւ մարդկային յարաբերութիւններ են, մշակութային յարաբերութիւններ են, եւ վստահ եմ, որ այդ բոլոր յարաբերութիւնները կը զարգանան:

Վերջերս Հայաստանում անցկացուեցին արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւններ: Շատ ուրախ եմ, որ այդ ընտրութիւններն անցան օրէնքին համապատասխան, դրանք ազատ ընտրութիւններ էին: Շատ ուրախ եմ, որ դա արձանագրեցին նաեւ միջազգային դիտորդները, այդ թւում նաեւ՝ Ռուսաստանի Դաշնութիւնից դիտորդները. բաւական շատ դիտորդներ էին մասնակցում այդ ընտրութիւններին:

Մենք մտադիր ենք զարգացնել մեր յարաբերութիւնները բոլոր ուղղութիւններով: Վստահ եմ, որ նորընտիր խորհրդարանը կը զարգացնի նաեւ մեր միջխորհրդարանական յարաբերութիւնները: Մենք դրական ենք տրամադրուած նաեւ մեր տնտեսական յետագայ յարաբերութիւնների առումով:

Մենք հետաքրքրուած ենք Եւրասիական տնտեսական միութեան շրջանակում ինտեգրացիայի (համարկման-Խմբ.) յետագայ խորացմամբ, եւ մենք շատ լուրջ ենք վերաբերւում Եւրասիական տնտեսական միութիւնում մեր նախագահութեանը: Վստահ եմ, որ մեր նախագահութեան արդիւնքում կ՛ունենանք աւելի արդիւնաւէտ ինտեգրում ԵԱՏՄ շրջանակում», ըսաւ Փաշինեան իր պատասխան խօսքին մէջ:

 

Աշխատանքային այցելութեամբ Մոսկուա գտնուող Հայաստանի արտաքին գործոց նախարարի պաշտօնակատար Զօհրապ Մնացականեան 27 Դեկտեմբերին հանդիպեցաւ Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարար Սերկէյ Լաւրովի հետ:

Ըստ Հայաստանի արտաքին գործոց նախարարութեան լրատուութեան եւ հանրային դիւանագիտութեան վարչութեան տեղեկութիւններուն՝ հանդիպումին ընթացքին քննարկուեցան Հայաստանի եւ Ռուսիոյ միջեւ դաշնակցային յարաբերութիւններու օրակարգին վերաբերող հարցեր:

ՍՏԵՓԱՆԱԿԵՐՏ.- Ստեփանակերտի մէջ, յաջորդ տարուան ընթացքին պիտի կառուցուին շուրջ 500 բնակարաններ նախատեսող 2 թաղամասեր, քաղաքի Տիգրան Մեծ եւ Թումանեան փողոցներուն վրայ: Կառուցուող բնակարաններուն շուրջ 30 տոկոսը պիտի գնուի պետութեան կողմէ, իսկ շուրջ 70 տոկոսը պիտի իրականացուի հիփոթեքային (գրաւ՝ անշարժ կալուածի վրայ) ծրագիրներու շրջագիծին մէջ: Այս մասին կը հաղորդէ «Արմէնփրէս»ը:

Արցախի Հանրապետութեան պետական նախարար Գրիգորի Մարտիրոսեան տարուան ամփոփիչ ասուլիսին ընթացքին նշեց, որ առաջին խումբի բնակարանները՝ պետութեան ստանձնած պարտաւորութիւններու հիման վրայ՝ պիտի նուիրուին համապատասխան հասարակական խումբերու պատկանող անձերու, իսկ երկրորդ խումբի բնակարանները պիտի ծախուին։

Պետական պիւտճէին վերաբերեալ պետական նախարարը յայտնեց, որ 2018ի Յունուարէն Նոյեմբեր ժամանակաշրջանին պետական պիւտճէ մուտքագրուած հարկային եկամուտները եւ տուրքերը կազմած են 48 միլիառ դրամ՝ նախորդ տարուան նոյն ցուցանիշը գերազանցելով 38.3 տոկոսով կամ 13.3 միլիառ դրամով: «Առաւել հաւաքագրուած գումարէն 9701.6 միլիոն դրամը պայմանաւորուած է «Բէյզ Մեթըլս» ՓԲԸի կողմէ վճարուած հարկային եկամուտներու աճով, իսկ 3593.7 միլիոն դրամը ապահովուած է Արցախի մէջ արձանագրուած տնտեսական աճին եւ հարկային մարմինին կողմէ իրականացած հետեւողական վարչարարութեան իբրեւ արդիւնք», յայտարարեց պետական նախարարը՝ աւելցնելով, որ 2019ի համար նախատեսուած է պետական պիւտճէի սեփական եկամուտներու աճ՝ 2018ին սպասուող ցուցանիշին նկատմամբ 5.7 տոկոսով, հարկային եկամուտները պիտի աճին 5.3 տոկոսով:

 

ԵՐԵՒԱՆ.- Հայաստանի կառավարութեան պահուստային ֆոնտէն պաշտպանութեան նախարարութեան պիտի յատկացուի 5 միլիառ 705 միլիոն դրամ՝ զինուորական ծառայութեան ընթացքին բնակարանային պայմաններու բարելաւման կարիք ունեցող հաշուառուած, սակայն զինուորական ծառայութեան ընթացքին սեփականութեան իրաւունքով անհատոյց բնակարան չստացած եւ առողջութեան, տարիքի կամ երկարամեայ ծառայութեան զինուորական կենսաթոշակի անցնելու առիթով զինուորական ծառայութենէն սահմանուած կարգով արձակուած նախկին զինծառայողներուն՝ բնակարան ձեռք բերելու նպատակով պետական մասնակցութեան չափով աջակցութիւն ցուցաբերելու համար: Այս մասին կը հաղորդէ «Արմէնփրէս»ը:

«1 Դեկտեմբեր 2018ի դրութեամբ՝ սահմանուած կարգով բնակարանային պայմաններու կարիքաւոր ճանչցուած եւ Հայաստանի պաշտպանութեան նախարարութեան ներկայացուած ցուցակներուն հիման վրայ՝ հաշուառման հերթացուցակներուն մէջ ընդգրկուած է 1141 նախկին զինծառայողներու ընտանիքներ, որոնցմէ 326ը՝ Երեւանի մէջ: Կը նախատեսուի, որ շահառուներու գրաւոր համաձայնութեան պարագային, իւրաքանչիւրին տրամադրել 2 տարի մարման ժամկէտով եւ միջինը 5,000,000 դրամ արժէքով բնակարանի գնման վկայագիր», ըսաւ պաշտպանութեան նախարարի պաշտօնակատար Դաւիթ Տօնոյեան:

Առաջին փոխվարչապետ Արարատ Միրզոյեան նկատել տուաւ, որ այս նախագիծով վերջապէս կարելի պիտի ըլլայ լուծել զինծառայողներու բնակարանային խնդիրը: «Նկատի ունենալով, որ նշուած զինծառայողներու փոքր թիւը երեւանաբնակ է՝ տարբեր քաղաքներու մէջ կարելի պիտի ըլլայ զինծառայողներու մեծ մասին այդ 5 միլիոն դրամով գնել բնակարան» ըսաւ Միրզոյեան:

Դաւիթ Տօնոյեան, իր հերթին, նշեց, որ այդ միջոցները զինծառայողները կրնան ուղղել բնակարան կառուցելուն, կամ սեփական միջոցները աւելցնելով՝ առաւել թանկարժէք բնակարան գնելուն:

Որեւէ առողջ քաղաքական կազմակերպութեան մէջ, ինչ զարգացումներ ալ, որ ըլլան երկրին եւ կուսակցութեան գործունէութեան շուրջ, միշտ ալ պիտի ըլլան ու պէտք է ըլլան տարբեր կարծիքներ:

Այս մասին երէկ «Փաստարկ» մամուլի ակումբին մէջ լրագրողներու հետ հանդիպումի մը ընթացքին ըսաւ ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, ՀՅԴ Բիւրոյի Հայ դատի եւ քաղաքական հարցերու գրասենեակի պատասխանատու Կիրօ Մանոյեանը` անդրադառնալով Դաշնակցութեան մէջ  տարակարծութիւններու եւ ղեկավար մարմինին մէջ փոփոխութեան անհրաժեշտութեան մասին խօսակցութիւններուն:

«Ինչ կը վերաբերի Բիւրոյի սերնդափոխութեան, ապա ես չեմ կարծեր, որ այս Բիւրոն իբրեւ այդպիսին երկար ժամանակ է, որ կը մնայ: Բիւրոյի  մէջ կան մարդիկ, որ 2000-էն են, բայց կան նաեւ մարդիկ, որ 2015-էն են: Այսինքն` այնպէս չէ, որ ոչ մէկ փոփոխութիւն եղած է: Փոփոխութիւնը միշտ ալ եղած է: Եւ 15 յունուարին տեղի ունենալիք Ընդհանուր ժողովը կրնայ ինչ որ փոփոխութիւններ բերել», նշեց Կիրօ Մանոյեան:

Պատասխանելով այն հարցումին, թէ կա՞ն հակասութիւններ Հրանդ Մարգարեանի` Բիւրոյի ղեկավարման հետ, դաշնակցական գործիչը ըսաւ.

«2000-էն է Հրանդ Մարգարեանը, բայց Մերքելը աւելի երկար ժամանակէ   է, ուստի Մերքելի նկատմամբ ալ, բնականաբար, դժգոհութիւն պիտի ըլլայ: Կան կարծիքներ այս կամ այն անդամի նկատմամբ, բայց ի վերջոյ  ժողովը իր մեծամասնութեամբ որոշում կու տայ: Ես վստահ եմ, որ Հրանդ Մարգարեանի ընտրութեան առաջին օրն ալ մարդիկ կային, որ համաձայն չէին, այսօր ալ անոնց թիւը 1-2-ով կրնայ աւելցած ըլլալ` հաշուի առնելով Ընդհանուր ժողովի ընդհանուր թիւը: Հարցը միայն անձերը չեն, այլ քաղաքականութիւնը: Ընդհանուր ժողովը պիտի մշակէ  կուսակցութեան ընդհանուր ռազմավարութիւնը, որուն հիման վրայ  Հայաստանի կառոյցը Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ իր քաղաքականութիւնը պիտի ճշդէ, եւ մենք պիտի ունենանք այսօրուան  պայմաններուն եւ իրականութեան համապատասխան ծրագիր»:

Կիրօ Մանոյեան յիշեցուց, որ 1995-1998-ին Դաշնակցութիւնը չէ եղած  խորհրդարանին մէջ, բայց շարունակած է գործել, եւ այսօր ալ նոյնը պիտի ըլլայ:

«Իր տեսակէտները պիտի հասցնէ ժողովուրդին, իշխանութեան դրական գործերուն նկատմամբ դրական կեցուածք պիտի դրսեւորէ, իսկ բացասականին, այն, ինչ որ Դաշնակցութեան համար մտահոգիչ է, այդ մտահոգութիւնները պիտի արտայայտէ: Դաշնակցութիւնը կը մնայ  քաղաքական բեմի վրայ, իսկ Ընդհանուր ժողովը, Հայաստանի պարագային ալ Հայաստանի Գերագոյն ժողովը, կ՛որոշեն աշխատանքներու ընդհանուր ուղղութիւնը»:

Անդրադառնալով Լեռնային Ղարաբաղի տագնապի խաղաղ լուծման առնչութեամբ Արցախի մասնակցութեան` Կիրօ Մանոյեանն ըսաւ, թէ ասիկա շատ կարեւոր է, սակայն ատիկա կարելի է, եթէ Հայաստանը իրական ճնշում գործադրէ Ազրպէյճանի վրայ. «Տագնապի խաղաղ լուծման համար բանակցութիւններուն Արցախի մասնակցութիւնը միշտ ալ կարեւոր է: Արցախի մասնակցութեան կարեւորութիւնը միշտ ալ շեշտուած է, սակայն Արցախի մասնակցութիւնը չի կրնար փոխարինել Հայաստանի մասնակցութեան այնպէս, ինչպէս Հայաստանի մասնակցութիւնը չի կրնար փոխարինել Արցախին: Սակայն հարցը այն է, թէ ատիկա ինչպէ՛ս պիտի պարտադրուի Ազրպէյճանին: Կը կարծեմ, որ ատիկա կարելի կ՛ըլլայ Ազրպէյճանի վրայ իրական ճնշում գործադրելով: Իսկ Ազրպէյճանի վրայ իրական ճնշում կ՛ըլլայ, եթէ Հայաստանը ճանչնայ  Արցախի անկախութիւնը»:

Մանոյեանի կարծիքով` Ազրպէյճանը պէտք է լրջանայ բանակցութիւններուն:

Պետական կառավարման սեղմումի քաղաքականութեան հետ կապուած Կիրօ Մանոյեան ըսաւ. «Մենք կողմ ենք պետական կառավարման համակարգը աւելի արդիւնաւէտ դարձնելուն, բայց ատիկա չի նշանակեր, որ նախարարութիւնները իրար կապելով կամ ընդհանրապէս հանելով, անպայման, պէտք է առաւելագոյն արդիւնաւէտութիւն ըլլայ: Առաւելագոյն արդիւնաւէտութիւն ըսելով կը հասկնանք աշխատողներու թիւի նուազու՞մ, ատիկա առաւելագոյն արդիւնաւէտութիւն չէ: Առաւելագոյն արդիւնաւէտութիւնը պաշարներու համապատասխան արդիւնաւէտութեան բարձրացումն է: Իսկ մշակոյթի եւ սփիւռքի նախարարութիւններուն հարցով Դաշնակցութիւնը իր տեսակէտը յայտնած է: Ի դէպ, սփիւռքի նախարարութեան փակման հետ կապուած անհանգստութիւններ կան սփիւռքի մէջ, որ առանց մեզի հետ խորհրդակցելու ստեղծեցիք, հիմա ալ առանց մեզի հետ խորհրդակցելու կը փակէք: Ատիկա իր բացասական հետեւանքները պիտի ունենայ»: Օրէնքի նախագիծին մէջ գրուած է, որ սփիւռքի նախարարութիւնը վարչութեան տարբերակով պիտի ըլլայ արտաքին գործոց նախարարութեան կազմին մէջ, ինչ որ, ըստ Մանոյեանի, ճիշդ չէ:

Արժանթինի հայ համայնքի հաստատութիւններս (IARA) խոր մտահոգութեամբ լրատուական միջոցներէ իմացանք Սփիւռքի Նախարարութիւնը լուծարելու և անոր աշխատակիցները գործէ արձակելու Հայաստանի Հանրապետութեան կառավարութեան որոշման մասին:

Մեր նպատակը չէ հարցականի տակ առնել կառավարութեան որոշումները, սակայն այն ինչ կը վերաբերի այս որոշումին բովանդակութեան ու առնուած ձևին, չի կրնար անտարբեր ձգել մեզ:

Անցնող տասը տարիներուն, իր ամէն պարագայի քննարկելի մարդկային բոլոր բացթողումներուն, Սփիւռքի Նախարարութիւնը եղաւ հայրենիքի և Սփիւռքի փոխ-յարաբերութիւնները համակարգող միակ պաշտօնական կառոյցը, որուն շնորհիւ իրականացուեցան արուեստի, կրթութեան, մտաւորական փոխանակումներու և բազմաթիւ այլ մշակութային ու ընկերային ոլորտներու պատկանող ծրագիրներ: Ի՛նչ ալ ըլլան Սփիւռքի Նախարարութեան գործունէութեանց հանդէպ արդարացուած կամ չարդարացուած քննադատութիւնները, իտէալականը ի պահանջեալ հարկին այդ գործունէութեանց վերատեսութիւնն ու բարեփոխումն էր, և ոչ թէ կտրուկ կասեցումը:

Մեզ կը մտահոգէ նաև որոշումին առնուած ձևը երկու իմաստով: Առաջին. Սփիւռքի Նախարարութեան լուծարումին որոշումին չէ նախորդած այլընտրանքի մը մասին լուրջ քննարկում մը, ընդ որում հայրենիք-Սփիւռք կապերու համակարգումի այլ կառոյցի մը հեռանկարը կը մնայ բացարձակապէս անորոշ:

Երկրորդ. Կը կարծենք որ սխալ էր նման որոշումի մը կայացման համար բոլորովին անտեսել Սփիւռքի համայնքները, չխորհրդակցիլ հոն գործող ու անոնց ներկայացնողուցիչ հաստատութիւններուն հետ: Եթէ անկեղծ էին Թաւշեայ Յեղափոխութենէն յետոյ անոր ղեկավար դէմքերուն հրապարակային յայտարարութիւններն ու պատգամները Հայաստան-Սփիւռք յարաբերութիւնները նոր մակարդակի վրայ դնելու և հայրենադարձութեան աւելի եւս թափ տալու ուղղութեամբ, ապա և կը սպասէինք որ անոնք երևան գային նաև գործով ու Սփիւռքի հաստատութիւններու ներկայացուցիչներու նկատմամբ համապատասխան վերաբերումով:

Հրապարակային կերպով արտայայտելով մեր մտահոգութիւնը կառավարութեան այս որոշումին մասին, մենք միշտ յոյսով կը մնանք որ ի՛նչ ալ ըլլան հետագայ քայլերը, իշխանութիւնները կը մնան յանձնառու համահայկական տեսլականին և Սփիւռքի հետ յարաբերութիւնները կը դնեն ազգային-քաղաքական օրակարգին վրայ որպէս ուշադրութեան արժանի առանձին խնդիր և ոչ թէ պետական երկրորդական մակարդակի կառոյցներու պատասխանատւութիւն:

Արժանթինի Հայ Համայնք

An ANCA New Year’s Message

BY ARAM HAMPARIAN

Armenia’s free and fair parliamentary election this December represents a landmark victory for democracy, setting the stage, in 2019, for a strategic upgrade of the U.S.-Armenia partnership.

The bipartisan leadership of the Congressional Armenian Caucus, in a recent letter to Secretary of State Pompeo, rightfully noted that “Armenia has emerged as a model of democratic development,” stressing that “now is the time to build off Armenia’s democratic progress, taking our bilateral relations to the next level… with a sharp focus on concrete bilateral initiatives that will drive short and mid-­term progress on key deliverables.”

We are, thankfully, well positioned for this progress. The friendship of the American and Armenian peoples is long and deep, having been forged during the Armenian Genocide and strengthened over a century of hard trials and heroic triumphs. Our ties have strong roots in America’s commitment to Armenia’s freedom, Armenia’s devotion of democracy, and our shared vision for peace and prosperity.

Armenia partners with America on a broad array of our national security priorities. A member of NATO’s Partnership for Peace, Armenia is the world’s 5th largest per-capita participant in U.S.-led peacekeeping operations, having sent deployments to Afghanistan, Iraq, Lebanon, Kosovo, and Mali. Despite its small size and limited resources, Armenia has accepted over 25,000 refugees fleeing Syria. As we end the centennial year of U.S.-Armenia ties and celebrate Armenia’s recent peaceful and constitutional revolution, America can count on Armenia as a reliable friend and regional ally.

The first Christian nation, Armenia has enduring faith-based, cultural, democratic, and free-market connections to the United States, strengthened by the contributions that the two million Americans of Armenian heritage bring to every aspect of American life. As students in Sunday schools across America know, Noah’s Ark landed in Armenia upon Mount Ararat, the Apostles Thaddeus and Bartholomew preached in Armenia during the 1st Century, and Armenia became the first Christian state in 301 AD.

Landlocked, blockaded, and located in a tough neighborhood, independent Armenia today stands guard on the frontiers of faith and freedom – defending our shared democratic values in a region marked all too often by hatred and hostility. Having survived Turkey’s genocide and endured decades of Soviet tyranny, Armenia today faces dual blockades, and relentless Azerbaijani aggression against Artsakh (Nagorno Karabakh), an integral part of the Armenian homeland since biblical times. The U.S.-Armenia partnership is a vital key to Armenia’s ability to defend its freedom against powerful regional pressures.

America must stand by our ally Armenia, affirming the deep civilizational ties between our two nations, celebrating our shared history – dating back to the time of American relief efforts for victims of the Armenian Genocide – and further strengthening our commonly held commitment to democracy, human rights, and religious liberty. We can and must do this in faith, freedom, and friendship.

Faith: To start, America should speak honestly about Turkey’s attempted World War I-era annihilation of its Christian population, including Armenians, Greeks, Assyrians, Chaldeans, Syriacs, Arameans, and Maronites. The United States government and American civil society saved countless survivors, providing relief supplies to hundreds of thousands of Armenian and other Christian refugees through Near East Relief, a truly proud moment in American history.

Our country’s credibility in condemning modern-day atrocities is undermined when, under foreign pressure, we remain silent about past genocides. No nation – particularly one as anti-American as Turkey – deserves a veto over U.S. policy on genocide, human rights, or religious freedom. We should reject any and all gag-rules and formally condemn and commemorate the Armenian Genocide.

Freedom: In keeping with our American commitment to freedom, we should openly support and materially aid Artsakh, a predominantly Christian land forcefully stripped away from the Armenian homeland by Soviet strongman Josef Stalin and arbitrarily placed under the hostile, anti-Armenian administration of Muslim-majority Azerbaijan.

The citizens of Artsakh long aspired toward – and have now achieved – the same democratic freedoms that we enjoy as American citizens – the right to live, in freedom, under a government of their own choosing. For this, they have come under constant attack by the corrupt Aliyev petro-monarchy that has ruled Azerbaijan for nearly all of the past half-century. If the horrors ISIS committed against religious minorities have taught us anything it is that failing to hold Azerbaijan accountable, or, even worse, forcing the free people of Artsakh under Azerbaijani rule, would place them at risk of genocide. American humanitarian and development assistance to Artsakh – including de-mining work undertaken by the HALO Trust – represents a key investment in peace, one we should continue and also complement with U.S. recognition of Artsakh’s independence.

Friendship: And finally, America should strengthen our bilateral ties with Armenia, meaningfully upgrading political, economic, military and cultural relations between our governments, reinforcing the enduring friendship of our two peoples, and expanding our already strong cooperation on international peacekeeping operations.

As Armenia completes its aid-to-trade transition, U.S. trade and investment promotion initiatives have taken on added importance. The growing commercial focus of bilateral ties underscores the necessity of new accords – such as a Double Tax Treaty and Social Security Agreement – and bilateral platforms, including our joint Economic Task Force and Trade and Investment Framework Agreement Council, in facilitating mutually beneficial economic cooperation.

We can and must also help Armenia, a cradle of Christianity, to realize its potential as a regional safe haven for Christians and other at-risk Middle East refugees.

On all these issues, the White House and Congress should ensure that 2019 marks a successful pivot from Armenia’s successful elections to concrete progress in strengthening our bilateral strategic partnership.

Aram Hamparian is the Executive Director of the Armenian National Committee of America

Այն փաստը, որ Ազգային ժողովին մէջ մէկ քաղաքական ուժ ունի ձայներու  սահմանադրական մեծամասնութիւն, անկէ որեւէ լաւ բան պէտք չէ սպասել: Այս մասին «Նիուզ»-ին հետ զրոյցի մը ընթացքին ըսաւ ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինի ներկայացուցիչ Արսէն Համբարձումեանը:

«Այն փաստը, որ մէկ քաղաքական ուժ ունի ձայներու սահմանադրական մեծամասնութիւն, յղի է քաղաքական մենիշխանութեան վտանգով, անկէ  որեւէ լաւ բան պէտք չէ սպասել, քանի որ մեր երկրի խնդիրներու խնդիրը եղած է քաղաքական մենիշխանութիւնը, որ բերած է տնտեսական մենաշնորհ, որ ի վերջոյ երկրի անարդիւնաւէտ կառավարման  հասցուցած է», նշեց ան:

Արսէն Համբարձումեան թերահաւատ է, որ նոր իշխանութիւնները պիտի կարենան լիարժէքօրէն իրականացնել մեր երկրին առջեւ ծառացած խնդիրները եւ դիմագրաւել մարտահրաւէրները, քանի որ կան առարկայական դժուարութիւններ: «Այնպէս չէ, որ նախկին իշխանութիւններուն կողմէ չէ եղած ցանկութիւն այդ խնդիրները լուծելու: Այս առարկայական դժուարութիւնները լուծելու համար անհրաժեշտ է քատրային ներուժ, բաւարար գիտելիք, փորձ, համապատասխան ծրագիրներ եւ կամք այդ ամէնը իրականացնելու համար: Այս պահուն ես լաւատեսութեան համար բաւարար հիմքեր չունիմ», նշեց ան:

ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինի ներկայացուցիչը համոզում յայտնեց, որ խորհրդարանին մէջ ներկայացուած քաղաքական ուժերը քատրային ներուժով ու գաղափարախօսութեամբ ի վիճակի չեն խորհրդարանին մէջ  ընդդիմութեան դերը ստանձնելու, եւ անխուսափելիօրէն խորհրդարանի պատերէն դուրս պիտի ձեւաւորուի հիմնական ընդդիմութիւնը:

Արսէն Համբարձումեանը չի կարծեր, թէ խորհրդարանին մէջ ներկայացուած չըլլալը կրնայ էական ազդեցութիւն ունենալ ՀՅԴ-ի գործունէութեան վրայ: «Խորհրդարանական ընտրութիւններով մեզի  համար ոչինչ աւարտած կամ սկսած է: Մենք պիտի շարունակենք մեր օրակարգերուն հարազատ մնալով մեր քաղաքական գործունէութիւնը իրականացնել` մեր ազգային օրակարգերը եւ ընկերային-տնտեսական քաղաքականութեան հետ կապուած օրակարգերը, անոնց յառաջ մղման ուղղութեամբ պիտի փորձենք աշխուժ քաղաքական գործունէութիւն ծաւալել իբրեւ արտախորհրդարանական ուժ: Անոր կարելիութիւնը մենք յստակօրէն կը պատկերացնենք: Չեմ բացառեր, որ ազգային հարցերու շուրջ ազգային ճակատ ձեւաւորելու անհրաժեշտութիւն յառաջանայ: Նոյն սահմանադրութիւնը առիթ կու տայ խորհրդարանին մէջ ներկայացուած չըլլալով այդ գործունէութիւնը իրականացնել, որովհետեւ խորհրդարանին մէջ ներկայացուած քաղաքական ուժերը քատրային ներուժի ու գաղափարախօսութեան իմաստով ի վիճակի չեն խորհրդարանին մէջ ընդդիմութեան դերը ստանձնելու եւ անխուսափելիօրէն խորհրդարանի պատերէն դուրս պիտի ձեւաւորուի  հիմնական ընդդիմութիւնը»:

Անոր համաձայն, արտախորհրդարանական ուժերու հետ համագործակցութեան ձեւաչափերէն կախեալ է, թէ իրենց համար կարեւոր օրակարգերու շուրջ պիտի ձեւաւորուի՞ արդեօք համաձայնութիւն:

Իսկական ընդդիմութիւնը, յանձին Դաշնակցութեան, դուրս դրուած է խորհրդարանէն։ Փտած ուժերը, յանձինս Հանրապետականներու, չէզոքացուած են և փշրուած։ Եւ իրենք՝ մենաշնորհային ուժերը յանկարծ բնական դաշնակիցներ են նոր իշխանութեան հետ…Ա՞յս է պատկերը իրականութեան։ Այս բանի՞ն կը ձգտէին Նիկոլ Փաշինեան և իր համախոհները։ Ժողովրդային շարժման ուժերը ասո՞ր պիտի զիջանին, նոյնիսկ եթէ ան իրենց կը հրամցուի իրենց առաջնորդին հաւաստիքներով։

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ

(Ա) Եթէ ծրագիր չունիք ազգային տնտեսութեան ճակատին վրայ համակարգային արմատական փոփոխութիւններ մտցնելու և մենաշնորհային համակարգը վճռականօրէն տանելու մրցակցային դաշտ և տնտեսութեան իրական աճը ԱՅԴ ՃԱՄԲՈՎ բարելաւելու,

(Բ) Եւ եթէ որոշած էք երկրի արտաքին պարտքի ընդհանուր ծաւալը պահել էապէս նոյնը, այսինքն՝ զայն զգալիօրէն չաւելցնել նոր փոխառութիւններով (որ ճի՛շտ նախանձախնդրութիւն է որոշ տրամաբանական սահմաններու մէջ),

(Գ) Ինքնաբերաբար պիտի ստիպուիք դիմելու «ներքին խնայողութեան»՝ համապատասխան գումարներ զեղջելով պետական պիւտճէի բոլոր «ոչ-կենսական» նկատուող յատկացումներէն…

Այսքան պարզ կը թուի ըլլալ այս թուաբանութիւնը հեռուէն դիտողին համար և այսքան թափանցիկ։ Եւ սակայն այդ պարզ գիծերուն մէջ քաղաքական մեծ և ճակատագրական որոշումներ կան առնուելիք և փորձանաւոր ընտրութիւննե՛ր ՝ զորս կառավարութիւնը պիտի ընէ բանալով ծալքերը պետութեան ֆինանսաւորման իր դժուարին օրակարգին։

Հարց է, թէ ո՞ր գումարներն են, որոնք պիտի զեղջուին ընդհանուր նախահաշիւէն ։ Որո՞նք պիտի ըլլան իշխանութեան «դանակին տակ» յայտնուող առաջին «դժբախտ» յատկացումները և ի՞նչ կարգով։ Ամէն գործադիր իշխանութիւն և ամէն խորհրդարան այս հարցումին պատասխան պիտի տայ ըստ իր երկրի դիմագրաւած հրամայականներուն և ըստ իր դաւանած իսկական արժեհամակարգին։ Այսինքն՝ ի պատկերի իւրու՛մ…Եւ հոս է, որ կը բացայայտուի «յեղափոխութիւն» լոզունգին իսկական բովանդակութիւնը և երևան կու գայ անոր իսկական և անպաճոյճ էութիւնը։ Հոս է, որ կը մերկանայ իշխանութեան գաղափարախօսական յանձնառութիւնը։ Հոս է, որ ան կը յայտնուի առանց կեղծ փետուրներու։ Կրթութիւն, գիտութիւն, կենսոլորտ (էկոլոգիա), առողջապահութիւն և մեր պարագային՝ մշակոյթ, զրկեալ խաւերու իրաւանց պահպանութիւն և աշխարհածաւալ Սփիւռքի գոյութեան հետ խորապէս առընչուելու կարողականութիւն և այլ ոչ-շօշափելի թուող կենսատարածքներ։ Ասոնք, սկզբունքով, «վտանգուած» պիւտճէական ծաւալներն են, ուր իշխանութիւնը պիտի ընէ իր ընտրութիւնները և հանրութեան ներկայանայ իր իսկական դիմագծով։

Հեռուէն դիտելով և, անշուշտ, տեսակա՛ն տարբերակով ՝ ասոնք կը թուին ըլլալ այսօր Վարչապետի Պաշտօնակատար Փաշինեանի տնտեսական քաղաքականութիւնը ճշտող հաւասարութեան անյայտները։

Մեր տպաւորութիւնն այն է, որ ցարդ նոր իշխանութեան ներքին տնտեսական քաղաքականութիւնը կը թեքուի դէպի ելևմտական պահպանողականութիւն (fiscal conservatism), որ կրնայ այսօր խոհեմ թուիլ (և նոյնիսկ ընդունելի ըլլալ իշխանութեան գործի առաջին փուլին համար) և սակայն ան կու գայ հաստատելու, որ այս իշխանութեան օրով տնտեսական համակարգը կը յամառի մնալ գաղափարական նոյն հին եզրերուն ենթակայ։ Մենաշնորհի տէրերը կը մնան նոյն տեղը։ Աղքատութիւն, որակաւոր աշխատատեղերու սով, վերաներդրումային ծաւալներու անբաւարար մակարդակ, արտագաղթ, արտաքին պարտքի մեծ բեռ՝ տնտեսութեան և հարկատուի (taxpayer) ուսերուն և ընկերային (սոցիալական) ապահովութեան գոհացուցիչ փաթեթի բացակայութիւն. այս բոլոր մարտահրաւէրներուն իշխանութեան կողմէ «ընդառաջումը» առայժմ տեղի կ՚ունենայ աշխատաւորութեան հաշւոյն փոխանակ շահագործող ուժերու հաշւոյն ըլլալու։ Կրկին անգամ, շահատէրերը կը թուին յաջողած ըլլալ։ Անոնք կը թուին այս վտանգն ալ յաջողապէս շրջանցած ըլլալ… Իսկական ընդդիմութիւնը, յանձին Դաշնակցութեան, դուրս դրուած է խորհրդարանէն։ Փտած ուժերը, յանձինս Հանրապետականներու, չէզոքացուած են և փշրուած։ Եւ իրենք՝ մենաշնորհային ուժերը յանկարծ բնական դաշնակիցներ են նոր իշխանութեան հետ…Ա՞յս է պատկերը իրականութեան։ Այս բանի՞ն կը ձգտէին Նիկոլ Փաշինեան և իր համախոհները։ Ժողովրդային շարժման ուժերը ասո՞ր պիտի զիջանին, նոյնիսկ եթէ ան իրենց կը հրամցուի իրենց առաջնորդին հաւաստիքներով։

Մենք կը գտնուինք տնտեսական քաղաքականութեան ձևաւորման սկզբնական փուլին մէջ և բնականաբար պէտք է խուսափինք կանխադատութեան որևէ փորձութենէ։

Մեր ակնկալութիւնն է, որ նոր կառավարութիւնը հաստատէ չափագրելի և ողջմիտ և միաժամանակ համարձակ թիրախներ (ժամանակի յստակ կտրուածքով) բոլոր վերոյիշեալ ծաւալներու ոլորտին մէջ նշանակալի ոստիւններ իրագործելու ուղղութեամբ։ Կ՚ակնկալենք, որ Պր. Փաշինեան ըսէ յստակօրէն, թէ ե՞րբ վերջ կը գտնէ «առաջին փուլ»ը։ Ի՞նչ անմիջական և շօշափելի քայլեր կը պարունակէ այսօր իր կառավարութեան քաղաքականութիւնը մենաշնորհային համակարգը կազմաքանդելու մարզին մէջ։ Մեր պահանջն է և ակնկալութիւնը՝ որ այս յօդուածի առաջին պարբերութեան մէջ նշուած ենթադրութիւնը հիմնովին շրջուի նոր կառավարութեան քաղաքականութեամբ։ Կը պահանջենք, որ մենաշնորհային համակարգի ճանկերէն դուրս բերուի տնտեսութիւնը և վերադարձուի իսկական արտադրողին և մենք դադրինք մեր սովահար ժողովուրդին պարտադրելէ այն «ոգու սովը», որուն ազդարարութիւնը ըրած է Աւետիք Իսահակեան հարիւր տասնըհինգ տարիներ առաջ։

Ըսած ենք ասկէ առաջ և կը կրկնենք։ Ներկայ իրավիճակը, status quo-ն, ընդունելի չէ։ Ընդունելի չէ որևէ շաքարազօծումով։ Դաշնակցութիւնը դուրս եկած է Ազգային Ժողովէն, բայց ան ամէն տեղ է իր յստակ պահանջատիրութեամբ։ Ինչպէս միշտ, մեզ ակնկալեցէք ամէն անկիւնադարձի վրայ։ Մենք ձեր ամենէն հզօր զօրակիցներն ենք, եթէ դուք գործէք մեր ազգային գերագոյն շահերու դիրքերէն թէ՛ ներքին և թէ՛ արտաքին ճակատներու վրայ։ Եւ անշուշտ մի՛ կասկածիք, որ հակառակն ալ ճիշտ է։ Մեզ կապողն ու բաժնողը պիտի ըլլայ մեր ազգային գերագոյն շահի ստուգանիշը, որ նաև էական չափորոշիչն է մեր անկախ պետականութեան լինելիութեան կառուցման գործին։

Հակառակ անոր որ երկրի տնտեսական համատարած ճգնաժամը երթալով աւելի կը խորանայ, և հակառակ անոր որ շքեղութիւն համարուող առևտրական տեսակները կը շարունակեն նահանջել, կերպարուեստի միջազգային փառատօները ինչ որ չափով տուժելով հանդերձ, յարատևօրէն կը բազմանան ամենուրէք: Պատճառները մէկէ աւելի են: Նախ ժամանակակից մարդը առօրեայ տաղտուկները շրջանցելու և ընկճախտը մեղմելու համար, հանապազօրեայ հացի նման պէտք ունի արուեստի կենարար ու սփոփիչ ուժին: Ապա փառատօները ոչ միայն կը նպաստեն  մշակոյթի աշխուժացման, զարգացման և երկրի վարկի բարձրացման, այլև կառուցողական դեր կրնան կատարել նոյնի’սկ տնտեսական ասպարէզէն ներս: Ներդրողներէն շատեր երբ յուսախաբ կ’ըլլան անշարժ գոյքերէն և արժեթուղթերէն, իբրև աւելի ապահով ներդրում կը նախընտրեն իրաւ ու բարձրորակ կերպարուեստը:

Պատկերացուցէք, որ այս տարի նոյն օրերուն (4-10 դեկտեմբերին) Մայամիի մէջ տեղի ունեցան քսաներեք կերպարուեստի միջազգային փառատօներ, որոնց շարքին մասնագիտացուածեր: Ինչպէս. ջրաներկի, վիմատպութեան, լուսանկարչութեան, ափրիկեան և կամ յարդարային արուեստի նուիրուած յատուկ փառատօներ: Այս մէկը իւրայատուկ երևոյթ է աշխարհի տարածքին և մեծապէս կը կարևորուի ու կը քաջալերուի ԱՄՆ-ի Ֆլորիտայի նահանգի իշխանութիւններուն կողմէ: Մէկ խօսքով աշխարհի տարբեր վայրերէն, յատկապէս ամերիկաներէն ամէն տարի Դեկտեմբերին Մայամի կը խուժեն բազում արուեստասէրներ, նախ արուեստի հմայքը ըմբոշխնելու և ապա անոնցմէ իւրաքանչիւրը ի հարկին իր ճաշակին և կամ կարողութեան համապատասխան արուեստ ձեռք բերելու համար: Այնուամենայնիւ անոնք դժուարահաճ ու զգոյշ կը թուին ըլլալ իրենց ընտրութիւններուն մէջ, որովհետև մէկ կողմէ տեսականին չափազանց շատ է և միւս կողմէ սխալելու  պարագային, կրնան տհաճ կացութեան մատնուիլ:

«Նոազ Արք» ցուցասրահը, որ տարիներու հսկայական փորձառութիւն ունի այս բնագաւառէն ներս, անցնող դեկտեմբերի 5-9 օրերուն   մասնակցեցաւ «Red Dot-Spectrum Miami» համատեղ կերպարուեստի միջազգային փառատօնին: Այս անգամ կը ներկայացնէր վեց գեղանկարիչներ. Էդիկ Բերդեան, Պերճ Չաքէճեան, Վահրամ Դաւթեան, Սուրէն Ոսկանեան, Վահան Ռումելեան և Դաւիթ Դաւթեան: Ինչպէս միշտ, հոս ևս Նոազ Արքի նեկայացուցած արուեստագէտները, իրենց առանձնայատուկ ատայայտչաձևերով ու կատարողական բարձր մակարդակով արժանացան յատուկ ուշադրութեան և համապատասխան գնահատանքներու: Ցուցահանդէսին անձնապէս ներկայ էր գանատահայ գեղանկարիչ՝ Պէրճ Չաքէճեանը, որուն  առինքնող և տարբերուող  արուեստը  ուրոյն հետաքրքրութիւն ստեղծեց յատկապէս՝ կարգ մը արուստաբաններու և լրագրողներու մօտ, որոնց տպաւորութիւնները յետագային կը խոստանանք թարգմանաբար մամուլին յանձնել: Շնորհիւ Նոազ Արք ցուցասրահի հետևողական աշխատանքներուն անգամ մը ևս Հայ մշակոյթի այս երակը ճակատաբաց կը նեկայացուէր միջազգային արուեստասէր հանրութեան:

Այս առումով պատահական չի կրնար ըլալ, որ յիշեալ գեղանկարիչներէն երեքը (Վահրամ, Սուրէն և Դաւիթ) «Հպարտօրէն կը նեկայացուին» նաև  «Art Evolution»ի նման արուեստի միջազգային հաստատութեան մը կողմէ, որ   գործակցաբար «The Dali Universe» Զուիցեիոյ մենաշնորեալ հիմնարկին և «Noah`s Ark» ցուցասրահին հետ, Սալվասոր Տալիի մահուան 30-ամեակին առիթով, ձեռնարկած է ցուցահանդէսներու շարքի մը, որուն մեկնարկը սկսաւ 2018-ի ամրան, Փարիզի Մոնմարթր պողոտայէն(ուր մնայուն ցուցադրութեան դրուած են Սալվատոր Տալիի քանդակները): Իսկ անցնող Ապրիլին Մոնաքոյի գլխաւոր հրապարակին կից գտնուող «222» ցուցասրահին մէջ, «Տալիի տիեզերքը» ընդհանուր խորագրին տակ, կազմակերպուեցաւ յատկանշական խմբային ցուցահանդէս մը, ուր Տալիի կողքին ցուցադրուեցան հինգ տարբեր բնոյթի գերիրապաշտ արուեստագէտներու գործերը: Ինչպէս. Չարլզ Պիլիչ, Թոլըր Գրանթսըն, Վահրամ Դաւթեան, Սուրէն Ոսկանեան և Դաւիթ Դաւթեան: Ապա նոյն բովանդակութեամբ «Տալիի Տիեզերքը» ցուցահանդէսը տեղափոխուեցաւ Սիտնիի «Պիլիչ» ցուցասրահը, որուն բացումը տեղի ունեցաւ անցնող նոյեմբերի 15-ին: Տրուած ըլլալով որ այս միջոցառումը երևոյթ դարձաւ Սիտնիի մէջ, որոշուեցաւ անոր ցուցադրումը շարունակել մինչև 2019-ի Յունուարի վերջը: Իսկ յաջորդ հանգրուանը պիտի ըլլայ Մելպուրնը: Այս առիթով հրատարակուած է նաև շքեղ պատկերագիրք մը, «Տալիի Տիեզերքը» ընդհանուր խորագրին տակ, որուն առիւծի բաժինը արդարօրէն յատկացուած է Տալիին, ուր յաջորդաբար ներկայացուած են նաև վերոյիշեալ գեղանկարիչները. Պիլիչ, Քրենթըըն, Վահրամ, Սուրէն և Դաւիթ: Այս բոլորին զուգահեռ այս տարուայ Նոազ Արքի մեծագոյն նուաճումը եղաւ այն որ «Նոազ Արք» իրաւունք ստացաւ ներկայացնելու և ցուցադրելու անոր ստեղծագործութիւնները Սալվատոր Տալին:

Ինչպէս նախորդ տարիները, 2018 ևս արդիւնաւէտ տարի մը կրնանք համարել «Նոազ Արք»ի համար, որու ընթացքին կենսական դեր կատարեց նաև «Ֆրանգոֆոնեան Ծիրի վրայ» խորագրեալ ցուցահանդէսը, որ տեղի ունեցաւ անցնող Հոկտեմբերին, Պէյրութի «Նոազ Արք» ցուցասրահէն ներս, հովանաւորութեամբ Լիբանանի մէջ՝ Ֆրանսայի և Հայաստանի զոյգ դեսպաններուն: Ցուցադրուեցան  ֆրանսահայ հինգ ականաւոր գեղանկարիչներու (Էտկար Շահին, Գառզու, Ժանսեմ, Շարթ և Ասատուր) յիսունէ աւելի գործերը, որոնք, մեծապէս գնահատուեցան իբրև տարբեր մշակոյթներու խաչաւորման արգասիք և բարեկամութեան խորհրդանշան:

Այսպիսով «Նոազ Արք» կը շարունակէ Հայ կերպարուեստը տարածելու իր առաքելութիւնը:

                                                                                                          Թղթակից 

Ծանօթ. Այս առիթով տրուած մամլոյ հաղորդագրութենէ մը կը տեղեկանանք, թէ Սալվատոր Տալիի սոյն ցուցահանդէսը շրջագայութեան պիտի դրուի Աւստրալիոյ կարգ մը գլխաւոր քաղաքներու եւ այլ երկիրներու մէջ: Թուականները պիտի յայտարարուին օրին:

Թէև առիթը մասնակի է, սակայն նախ պիտի անդրադառնանք արուեստի մէջ գերդաստաններու բերած նպաստին և ապա էլիբեկեաններուն, որոնց երրորդ սերունդի ներկայացուցիչներէն՝ Արեգի հերթական մէկ անհատական ցուցահանդէսի բացումը տեղի ունեցաւ Ուրբաթ, նոյեմբեր 16-ի երեկոյան ժամը 8-ին,«Աւետիս Ահարոնեան» սրահին մէջ, կազմակերպութեամբ՝ Մոնթրէալի Համազգային Հայ Կրթկան և Մշակութային Միութեան:

Հին մշակոյթներու մէջ պատահականութեան արդիւնք չէր կրնար ըլլալ, ստեղծագործելու գրեթէ նոյն սկզբունքներու երկարամեայ պահպանումն ու գոյատեւումը: Երաշխաւորուած աւանդական թապուներով: Անոնց խոհրդանշաններն ու արտայայտչաձևերը դարերու ընթացքին գրեթէ անփոփոխ մնացին յաճախ: Ինչպէս՝ փարաւոնական մշակոյթը, որու պարագային ստեղծագործական արհեստագիտութիւնը սերունդէ սերունդ կը փոխանցուէր խիստ գաղտնի պայմաններու տակ, մենաշնորեալ   գերդաստաններու միջոցով, որոնք յաճախ առանձին թաղամասերու մէջ կ’ապրէին: Արուեստագէտներն ու անոնց ենթակայ արհեստաւորները, կը ղեկավարուէին վարպետաց-վարպետներով, որոնցմէ մէկը՝ Սենէթճէմը յատուկ կը յիշատակուի իբրև մեծ հեղինակութիւն, որ առանձնակի յարգանք ու ակնածանք կը վայելէր իշխանութեան և քրմական դասի մօտ: Դարերու ընթացքին նման աւանդական սկզբունքներով շարունակուած բազմաթիւ օրինակներ կան կերպարուեստի պատութեան մէջ: Ինչպէս. հելլենական «Թանակրա»յի քանդակները կամ հնդկական «Աճանտա»ի քարայր-տաճարներու որմնանկարները: Մեր պարագային եւս քիչ չեն օրինակները, սկսեալ Վանի Հին Հայկական Թագաւորութեան մշակոյթէն մինչև խաչքարային արուեստն ու գորգարուեստը: Ի դէպ այս երևոյթը աւելի բնորոշ է կիրառական արուեստներուն, ուր տեղանուններու շարքին յաճախ կը յիշատակուին նաև տոհմանուններ ինչպէս. Ֆրանսական «Կոպելէնները» և կամ ռուսական «Ֆապերժէներ»ն են: Մենք Հայերս չէինք կրնար բացառութիւն կազմել: Օրինակի համար Պոլսոյ մէջ նշանաւոր էին գորգագործ Շիրինեանները, իսկ Ախալցխայի մէջ՝ արծաթագործ Կոջոյեաները, որոնցմէ սերած է յայտնի գեղանկարիչ Յակոբ Կոջոյեանը:

Արուեստի պատմութեան մէջ բազում տոհմերու կը հանդիպինք, որոնք տուած են քանի մը (երբեմն տասնեակէ մը աւելի) արուեստագէտներ:  Ինչպէս. Իտալական Անթոնելլօ և Պէրնինի, գերմանական Հոֆ և Հոլպէյն, ֆրանսական Պէրնէ և Պուտին, ինչպէս նաև ճափոնական Հոգոշօ և կամ  Թանաքա ընտանիքները:

Մեր առումով ամենանշանաւոր գերդաստանները Պոլսոյ Մանասէներն ու յատկապէս Թիֆլիսի Յովնաթանեաններն են: Այս վեջինները տուած են շուրջ տասնեակ մը պատկերահաններ, որոնց արտայայտչաձևերն ու երփնագրելու սկզբունքները շատ քիչ ենթարկուած են եղափոխութեան: Սակայն Խունունցներու, Բաժբէուք Մելիքեաններու և կամ Կիրակոսեաններու  պարագային այդպէս չէ. անոնցմէ իւրաքանչիւրը իր առանձին ոճը ունի: Իսկ էլիբէկեանները, որոնք կը ներկայացնեն երեք սերունդ, իրենց արտայայտչաձևերով բոլորովին կը զանազանուին իրարմէ: Անոնցմէ իւրաքանչիւրը իր սեփական ստեղծագործական աշխարհը ունի անկախ միւսներէն: Եթէ անպայման ինչ որ ընդհանրութիւն պիտի ուզենք որոնել անոնց մէջ, ապա այդ մէկը սէրն ու ակնածանքն է հանդեպ ոգեղէն արժէքներու ու անոնց որոնման ու դրսեւորման ձգտումը:  Այնպէս որ հարկաւոր է ներկայացնել զիրենք առանձին-առանձին:

Վաղարշակ Էլիբեկեան

Գեղանկարչական «Նախնական» (primitive) արուեստի մէջ իր ուրոյն պատուանդանը հաստատած այս անձնաւորութեան, քանի մը անգամ հանդիպելու պատեհութիւնը ունեցած եմ եօթանասունական թուականներուն, իր երկրորդ ուստրին, իմ լաւ ընկերոջ՝ Ռոբերտի տունը կամ արուեստանոցը: Վրաս ձգած է ծանրախոհ մարդու,  բազմակողմանիօրէն զարգացած մտաւորականի եւ ինքնավստահ արուեստագէտի տպաւորութիւն: Ան ծնած է Թիֆլիս 1910-ին: Մասնագիտութեամբ Թատերական գործիչ (երկար տարիներ վարած է Թիֆլիսի Հայկական Թատրոնի տնօրէնի պաշտօնը) ըլլալը զինք չէ խանգարած որպէսզի զուգահեռաբար զբաղուի նաև գեղանկարչութեամբ իբրև երկրորդ մասնագիտութիւն: Ան գեղեցկօրէն պատկերած է Թիֆլիսի (ի մասնաւորի Հավլաբարի հայկական թաղամասի) մօտիկ անցեալի առօրեան, միջավայրը, կենցաղն ու սովորութիւնները ազգագրագէտի մը բծախնրութեամբ ու մանրամասնութեամբ: Ոճը ինքնատիպ է ու հաղորդական, համադրումները՝ ներդաշնակ են ու գեղեցիկ իսկ արտայայտչականութիւնը՝ անմիջական ու գրաւիչ: Անոր ստեղծագործութիւնները ցուցադրուած ու գնահատուած են Գանատայէն, ԱՄՆ-էն ու Ֆրանսայէն մինչև Պէյրութ, Հնդկաստան ու Ճափոն ու հանգրուանած՝ շարք մը թանգարաններէ ներս, ինչպէս՝ Մոսկուայի Արևելեան Արուեստներու Թանգարանը, Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահը, Երևանի Ժամանակից Արուեստի Թանգարանը, Վրաստանի Ազգային Պատկերասրահը, Լիթվանիոյ Ազգային Պատկերասրահը, ևայլն:

Հենրիկ Էլիբեկեան

Օժտուած արտակեդրոն խառնուածքով և իր խառնուածքին համապատասխան խայտաբղէտ ոճերով արտայայտուող այս կերպարուէստագէտը ծնած է 1936-ին, Թիֆլիս: 1967-ին աւարտելէ ետք Երևանի Գեղարուեստաթատերական Բարձրագոյն Հիմնարկը կը նուիրուի ստեղծագործական կեանքի, որու ընթացքին կը շարունակէ մնալ բեղմնաւոր որոնումներու մէջ: Իսկ հասնելու համար առաւելագոյն արդիւնքներու, ան կ’իրագործէ նաև յանդուգն ու նոյնիսկ առտարոց «զետեղումներ» (Installation) ու «կատարումներ» (Happening): Ահաւասիկ թէ ինչու’ ան խտրութիւն չի դներ արուեստի ուղղութիւներու միջև սկսեալ վերացականութենէն մինչև գերիրապաշտութիւնն ու մտայղացքայինը (conceptuel): Անոր գործերէն շատեր ներառնուած են կարեւոր հաւաքածոներու մէջ, ինչպէս՝ Վրաստանի Ազգային Պատկերասրահը, Մոսկուայի Արևելեան Արուեստներու Թանգարանը, Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահը, Երևանի Ժամանակից Արուեստի Թանգարանը, ևայլն:

Ռոբերտ Էլիբեկեան

????????????????????????????????????

Եթէ քանի մը բառով պիտի ուզենք բնորոշել այս իւրայատուկ երփնագրողի ստեծագործական աւանդը ապա լաւ կ’ըլլայ որ դիմենք Մինաս Աւետիսեանին: Ան կ’ըսէ. «Ռոբերտ Էլիբեկեանը մեր նկարչութեանը տուեց ազնուականութեան փայլ» ու կ’աւելցնէ «Ան արքայական ճաշակ ունի» Այո’ Ռոբերտը հայ միջնադարեան մանրանկարչութենէն առհաւականօրէն ժառանգած վսեմ գունազգացողութիւնը պարուրեց լուսերանգներու ազնուականութեամբ ու գեղարուեստականօրէն կամրջեց հայրենի գեղանկաչութեան անցեալը ներկայի հետ: Մարտիրոս Սարեան, Մինաս Աւետիսեան և Ռոպերտ Էլիբեկեան. երրեակ տարբեր անհատականութեան տէր արուեստագէտներ, որոնցմէ իւրաքանչիւրը ստեղծեց երփներանգ ու ինքնատիպ աշխարհ մը: Եակուլով, Ալ. Բաժբէուք Մելիքեան և Ռոպերտ Էլիբեկեան ուրիշ երրեակ մը, որոնցմէ իրաքանչիւրը ուրոյն ձևով ընկալեց թատերայինը կեանքի մէջ ու դրսևորեց զայն իբրև գեղանկարչական յղացք: Սակայն այս պարագային թատերային  հասկացողութիւնը չշփոթէք Mannerism-ի հետ, որովհետև «մանիէրիզմը» կեանքը կը թատերականացնէր իսկ յիշեալ երրեակը թատերայինը կը վերակենդանացնեն գեղագիտական ոլորտներու մէջ ու ապա միայն կը վերադարձնեն կեանքին: Այս առումով Ռոպերտ թէև ունեցաւ իր նախորդները, սակայն ինք տարբերուեցաւ անոնցմէ մասնաւորաբար իր «արքայական ճաշակով»: Անընդհատ բիւրեղացման հետամուտ այս արուետագէտը իր ստեղծագործական ողջ գործընթացի ընթացքին ոչ միայն պահեց գեղագիտական ազնուականութիւնն ու աքայական ճաշակը. այլ նաև փոխանցեց զանոնք հետագայ սերունդներուն: Ահաւասիկ թէ ինչո’ւ քսանէ աւելի թատրոնի, Օփերայի, և կամ թատերապարի ներկայացումներու բեմական ձևաւորումները վստահուած են իրեն: Ինչպէս՝ «Թրավյաթա», «Տոն Քիշոտ», «Գայեանէ», «Պայացներ», «Անտունի», «Լոյսի Սինֆոնիա», ևայլն:

Անոր ստեղծագործութիւնները մնայուն ցուցադրութեան արժանացած են շարք մը հեղինակաւոր պատկերսրահներու ու թանգարաններու մէջ: Ինչպէս՝ Մոսկուայի «Թրեդիակով»ի անուան պատկերասրահը,», Ուաշինկթընի «Սպիտակ Տան Հաւաքածոն», «Փարիզի Էլիզէի Պալատը», Վրաստանի «Ժամանակակից Արուեստներու Թանգարանը», Երևանի «Փարաջանովի Անուան Թանգարանը», Փեթերսպուրկի «Ազգային Պատկերասրահը», Հայաստանի «Ազգային Պատկերասրահը», Մոսկուայի «Արևելեան Արուեստներու Պատկերարահը», ևայլն:

Արեգ Էլիբեկեան     

Մանկութիւնն ու պատանեկութիւնը Երևանի մէջ անցընելէ և հոն մասնագիտական կրթութիւն ստանալէ ետք, Արեգ քսաներկու տարեկանին կը տեղափոխուի Մոնթրէալ, ուր թէև մշտական բնակութիւն կը հաստատէ, սակայն արեան պորտալարով ամրօրէն կապուած կը մնայ ծննդավայրին հետ: Ընթացքին ան պարբերաբար կ’այցելէ նաև Փարիզ, ուր ոչ միայն կը սերտէ արուեստը (յատկապէս տպաւորապաշտ ու յետ-տպաւորապաշտ սերունդի ստեղծագործական աւանդները), այլև երբեմն երկար ժամանակով կ’ապրի և կը ստեղծագործէ հոն: Ահաւասիկ թէ ինչո’ւ անոր արուեստին հաղորդուելու և զայն լաւապէս ըմբռնելու համար հարկաւոր է վկայակոչել հայկական, ֆրանսական և գանատական մշակոյթները զուգահեռաբար: Արեգ այնքան տարուած կը թուի ըլլալ բնութեան հմայքով ու գեղեցկութեամբ, որ երբ կը պատկերէ քաղաքային տեսարաններ, անոր արհեստավարժ վրձինի հարուածներուն տակ փողոցները, սրճարանները, նաւակները,  կամուջներն ու այլ յարակից կառոյցներ իրենց ձևոյթներով ու գունաշխարհով կը մերուին առօրեայ կեանքին ու բնութեան, առանց միջամտելու միջավայրի բնականութեան: Բնութիւնը առանցքային դեր կը կատարէ Արեգի ստեղծագործական կեանքէն ներս: Ըլլայ Հայաստանի թէ Գանատայի  բնաշխարհը իրենց գունագեղութեամբ ու հրդեհուած գեղեցկութեմբ կ’առինքնեն ու կը նեշնչեն զինք յատկապէս՝ աշնան եղանակներուն: Այս առումով անոր վերջին բնանկարներու մէջ կը նչմարուի լուսերանգներու յաւելեալ կենսունսկութիւն և աշխուժութիւն:

Յայտնի արուեստագէտ է արդէն Արեգ Էլիբեկեան: Անոր գործերը ցուցադրուած են աշխարհի տարբեր ոստաններու մէջ: Ինչպէս՝ Երևան, Պէյրութ, Մոնթրէալ, Թորոնթօ, Պոսթըն, Փարիզ, ՆիւԵորք, Պրուքսել, Տալլաս, Հաւանա, Ֆիլատելֆիա, ևայլն: Իսկ իր գեղանկարներէն շատեր ներառնուած են Հայաստանի, Ֆրանսայի, Գանատայի և ԱՄՆ-ի շարք մը կարևոր հաւաքածոներէ ներս:

Վաղարշակ Էլիբեկեան կրտսեր

Կրտսեր Վաղարշակը թէև էութեամբ վերացապաշտ է հօրը՝ Հենրիկի նման, սակայն իր արտայայտչաձևերով ու բովանդակութեամբ ստեղծագործական ուրիշ ճանապարհներով կ’ընթանայ: Անոր տաք ու պայծառ գունազգացողութիւնը իր ներդաշնակ խաղերով, Հայաստանի արևոտ միջավայրի ու մօտիկ անցեալի գեղանկարչական աւանդներէն կու գան ու կը տարածուին վերացարկուած  ոլորտներու վրայ: Իսկ կերպերն ու ձևոյթները կ’իջնեն մինչև պատմութեան խորքերն ու կը բխին կարծէք նախնադարեան ժայռապատկերներէն ձևազեղծուած խորհրդանշաններու նման:

Էլիբեկեաններու տաղանդաւոր գերդաստանի երրորդ սերունդի շնորհալի ներկայացուցիչներէն է նաևՎաղարշակ, որուն գործերէն շատեր ցուցադրուած են տարբեր երկիրներու արուեստի կեդրոններու մէջ ու արժանացած ջերմ ընդունելութեան ու գնահատանքներու:

Ստեղծագործական իր ուղին ճշդած այս նկարիչը, իր գեղարուեստական որոնումներու ընթացքին կը ձգտի առաւել ներդաշնակութեան ու հասունութեան:

                                                                                                Մովսէս Ծիրանի

Տոքթ. Կարօ Արմէն եւ դոկտ. Վարդան Գրիգորեան մրցանակաբաշխութեան ընթացքին

ՆԻՒ ԵՈՐՔ.- Հայաստանի Մանուկներու հիմնադրամի (COAF) 15րդ տարեկան ընթրիքին  ընթացքին, որ տեղի ունեցաւ Շաբաթ, 15 Դեկտեմբերին, հանգանակուեցաւ շուրջ 4 միլիոն տոլար, ինչ որ նոր մրցանիշ մըն է կազմակերպութեան համար, որ 2003էն ի վեր կրցած է 44 միլիոն տոլար հաւաքել ի նպաստ Հայաստանի 44 գիւղերու մէջ ապրող մօտաւորապէս 75,000 քաղաքացիներու:

Երեկոյթին ընթացքին հանգանակուած ամբողջ գումարը այս տարի եւս պիտի յատկացուի գիւղական շրջաններու մէջ հիմնադրամի ձեռնարկած կրթական, առողջապահական եւ ընկերային ծրագիրներու իրականացման: Առանձին ուշադրութեան պիտի արժանանայ նորարար SMART նախաձեռնութեան ամբողջացման ապահովումը։ Նշենք, որ Հայաստանի նախագահ Արմէն Սարգսեան վերջերս այցելած էր SMART նախաձեռնութեան կեդրոնատեղին։

SMART նախաձեռնութիւնը կ՛առաջադրէ թուային արհեստագիտութեան կրթութիւն ջամբել գիւղական շրջաններու երեխաներուն:

«Տպաւորիչ երեկոյ էր, եւ մենք անսահման ոգեւորուած ենք Սփիւռքի եւ մեր համաշխարհային ընտանիքին աջակցութեամբ, մարդոց, որոնք 15 տարի շարունակ խորապէս հաւատացած ու նուիրաբերած են կազմակերպութեան առաքելութեան: Ձեռնարկը առիթ պիտի տայ ընդարձակելու մեր գործունէութիւնը՝ ծառայելու 100 համայնքներու 150,000 բնակիչի: Աւելին, այս Ապրիլին տեղի ունեցած խաղաղ յեղափոխութիւնը առաւել ցայտուն կերպով կ՛ընդգծէ կազմակերպութեան հիմնարար արժէքները՝ ժողովրդավարութիւն եւ ազատութիւն սերմանելով, որ քաղաքացին ինք սահմանէ իր ապագան», իր ելոյթին մէջ ըսաւ Հայաստանի Մանուկներու հիմնադրամի հիմնադիր եւ գործադիր տնօրէն տոքթ. Կարօ Արմէն:

Ձեռնարկին հանդիսավարն էր ամերիկահայ դերասանուհի Անտրէա Մարթին, իսկ ներկաներուն մէջ կային Արեւելեան թեմի առաջնորդ Անուշաւան արք. Դանիէլեան, ՄԱԿի մօտ Հայաստանի ներկայացուցիչ Մհեր Մարգարեան, արուեստի աշխարհի հեղինակաւոր դէմքերէն պարսկահայ Թոնի Շաֆրազի, «Էմի» մրցանակի թեկնածու դերասան Վիքթոր Կարպըրեւ «Կրեմի» մրցանակի թեկնածու երգչուհի Մելոտի Կարտօ։

Երեկոյթին ընթացքին կազմակերպութեան «Մարդասիրական մրցանակ»ը շնորհուեցաւ «Քարնըկի» հիմնարկութեան նախագահ դոկտ. Վարդան Գրիգորեանին եւ անոր հանգուցեալ կնոջ՝ Քլերին, որ կազմակերպութեան հիմնադիր խորհուրդի կազմի անդամ էր, իսկ դոկտ. Վարդան Գրիգորեան իբրեւ խորհրդատու կը ծառայէ այդ կազմին: Հայաստանի համալսարաններու 9 ուսանողներ Հայաստանի Մակունկներու հիմնադրամին միջոցաւ Քլեր Գրիգորեանի յիշատակի կրթաթոշակներ կը ստանան:

Ձեռնարկին ընթացքին ոգեւորող ելոյթով հանդէս եկաւ եւ Հայաստանի Մանուկներու հիմնադրամին աջակցութեամբ ներկայիս Քոլորատոյի մէջ ուսանող Մարինա Միրզոյեան, որ Արմաւիրի մարզի Հացիկ գիւղէն է։

Երեկոյի մշակութային մասով հանդէս եկան Հայաստանէն դաշնակահար Արմէն Պուչինեան եւ սաքսոֆոնահար Արմէն Դաղենց:

Նաեւ, յարգանքի տուրք մատուցեցաւ ֆրանսահայ աշխարհահռչակ երգիչ Շարլ Ազնաւուրին:

Նշենք, որ կազմակերպութեան SMART կեդրոնները պիտի հանդիսանան գիւղական շրջաններու երեխաներուն կրթական արդի ծառայութիւններ մատուցող հաստատութիւններ, ուր պիտի տրամադրուին անգլերէնի, արհեստագիտութեան, արուեստի, երաժշտութեան, առողջապահութեան, մարմնամարզի եւ արդի հողագործութեան դասընթացքներ:

ԵՐԵՒԱՆ.- Հայաստանի մշակոյթի նախարարութեան աշխատակիցները, իրենց բաց նամակը փոխանցեցին Կառավարութեան նամակներու եւ դիմումներու բաժինի պետին՝ պահանջելով, որ վարչապետին ըսեն, թէ Երկուշաբթի կը փափաքին հանդիպիլ անոր հետ՝ դիմումին պատասխանը  ստանալու ակնկալիքով: Այս մասին կը հաղորդէ «Թերթ»ը:

Աշխատակիցները նշեցին, որ պատրաստ են նոյնիսկ տօնական օրերուն նստացոյց իրականացնելու, որովհետեւ ժամանակ չունին:

Սփիւռքի նախարարութեան ներկայացուցիչ Լեւոն Անտոնեան լրագրողներու հետ զրոյցի մը ընթացքին ընդգծեց, որ անթոյլատրելի է, որ 7-8 միլիոն Սփիւռք ունեցող պետութիւնը լուծարէ համապատասխան նախարարութիւնը: «Մեր նախարարի դիրքորոշումը եղած է նախարարութիւնը պահել, իր ձեռքերը չէ ծալած. ան պիտի փորձէ իր քայլերը կատարել: Մենք ունինք 10 վարչութիւններ, բաժիններ, վարչութեան պետեր, աշխատակիցներ. այնպէս կը ստացուի, որ Սփիւքէն այստեղ բերելու փոխարէն արտագաղթը կ՛աւելցնէ», շեշտեց ան:

Յիշեցնենք, որ կառավարութեան կառուցուածքի վերաձեւաւորման իբրեւ արդիւնք՝ Հայաստանի նախարարութիւններու թիւը 17էն կը հասնի 12ի:

Ըստ փոփոխութիւններուն՝ պիտի լուծարուին սփիւռքի նախարարութիւնը, փոխադրամիջոցներու, կապի ու տեղեկատուական արհեստագիտութիւններու նախարարութիւնը պիտի դառնայ կապի ու բարձր արհեստագիտութիւններու նախարարութիւն: Տնտեսական զարգացման ու ներդրումներու եւ գիւղատնտեսութեան նախարարութիւնները պիտի միաւորուին: Աշխատանքի ու հասարակական հարցերու նախարարութիւնը պիտի միանայ տարածքային կառավարման ու զարգացման նախարարութեան: Մշակոյթի, մարմնակրթութեան ու երիտասարդութեան նախարարութիւնները պիտի միաւորուին կրթութեան եւ գիտութեան նախարարութեան:

1222diaspora1

ԵՐԵՒԱՆ, «Երկիր».- Կառավարութիւնը մշակած է որոշման նախագիծ մը՝ ըստ որուն սփիւռքի նախարարութիւնը պիտի լուծարուի եւ անոր պարտականութիւնները պիտի փոխանցուին փոխվարչապետի գրասենեակին:

Արդեօք որոշումը տալու ընթացքին նկատի առնուած է Սփիւռքի կարծիքը: Այս հարցին շուրջ իրենց կարծիքը եւ գնահատականը տուած են «Ազդակ» օրաթերթի գլխաւոր խմբագիր Շահան Գանտահարեան եւ «Ասպարէզ»ի նախկին խմբագիր, հրապարակախօս Վաչէ Բրուտեան:

Ըստ Շահան Գանտահարեանի՝ նման որոշում տալէ առաջ, նախ պէտք է ուսումնասիրել մեծ Սփիւռք ունեցող երկիրներու փորձառութիւնը, կառավարութիւն-Սփիւռք յարաբերութիւններու եղանակը եւ աշխատող կառոյցը:

«Գերատեսչութիւն լուծարելու կամ պահելու որոշումները պէտք է տրուին տարբեր ձեւաչափերով՝ նկատի ունենալով խորհրդակցութիւններու եւ քննարկումներու արդիւնքները: Այդ քննարկումներուն պէտք է մասնակցին դասական Սփիւռքի եւ նոր Սփիւռքի ներկայացուցիչները եւ Սփիւռքի մէջ կառավարչական փորձառութիւն ունեցող անհատ մասնագէտներ: Քննարկումը պէտք է կատարուի փորձագիտական մակարդակով», ըսաւ Գանտահարեան՝ աւելցնելով, որ այն իրողութիւնը, որ մեր ազգին մեծամասնութիւնը կ՛ապրի հայրենիքէն դուրս, կը յուշէ, որ առանձին գերատեսչութիւն անպայման պէտք է գոյութիւն ունենայ, հայրենակեդրոն Սփիւռքի կայացման աշխատանքները համակարգելու համար:

Ըստ «Ազդակ»ի գլխաւոր խմբագիրին՝ հայրենադարձութիւնը գործող կառավարութեան առաջնահերթ օրակարգներէն է, որ ըստ էութեան, Սփիւռքին վերաբերող հարց է, եւ հեռանկարը պիտի ըլլայ ապահովել Սփիւռքի՝ նաեւ իրաւական դերակատարութիւնը:

Վաչէ Բրուտեան, իր կարգին նշեց, որ ինք ականատես եղած է խորհրդային տարիներուն գործող Սփիւռքահայութեան հետ մշակութային կապի կոմիտէի՝ Սփիւռքի նկատմամբ կողմնակալ  վերաբերմունքին, երբեմն՝ խորհրդային իշխանութեան վերջին տարիներուն, բարերար դերակատարութեան, Հայաստանի առաջին նախագահ Լեւոն Տէր Պետրոսեանի Սփիւռքի հանդէպ այլանդակ մօտեցումներուն, նաեւ սփիւռքի նախարարութեան ստեղծման լայնածաւալ աշխատանքներուն: Ըստ անոր՝ այս աշխատանքները միտուած էին ռազմավարական իմաստով համահայկական մեծ օրակարգ առաջադրելու:

«Այս նախարարութեան հիմնումը գործի կը լծէր համահայկական մտակառոյցը ի շահ հայութեան ու Հայաստանի ընդհանրական շահերուն: Մէկ խօսքով՝ անիկա կեանքի կոչուեցաւ լուծելու համար հայկական աշխարհի բարդ հարցերը: Ուրիշ հարց է, թէ տասնամեայ գործունէութեան ընթացքին որքանով արդարացուց իր վրայ դրուած յոյսերը: Այսօր, բնականաբար, կարելի է քննարկել սփիւռքի նախարարութիւնը իր ռազմավարական առաջադրանքներուն յարիր քաղաքականութեամբ օժտելու խնդիրը. ճշդումնե՞ր, ճշգրտումնե՞ր, բարեփոխումնե՞ր՝ անկասկա՛ծ: Սակայն զայն լուծարելու որոշումը համահայկականութեան, հայութեան՝ ՄԷԿ ժողովուրդ ըլալլու հանգամանքի ժխտում է: Ոչ ոք իրաւունք ունի նման թեթեւսոլիկ եւ ծանծաղամիտ վերաբերմունք ցուցաբերելու ու յանգելու սփիւռքի նախարարութիւնը լուծարելու որոշման: Պետութիւնը «քորփորէյշըն» չէ՛, պարոնա՛յք իշխանաւորներ, որ այդ մտածելակերպով կը վերաբերիք համազգային հարցերուն: Փաստօրէն, Հայաստանի ներկայ իշխանութիւնները ի վիճակի չեն ըմբռնելու համահայկական տարողութիւն ունեցող խնդիրներու իսկական տարողութիւնը, որովհետեւ, փաստօրէն, նման հարցերուն անոնց մօտեցումները, լաւագոյն պարագային, մակերեսային վարչարարականէն անդին չեն անցնիր», իր խօսքը ամփոփեց Բրուտեան:

ԵՐԵՒԱՆ.- 1 Յունուար 2019ին պիտի սկսի գործելու կաշառակերութեան բնոյթի յանցագործութիւններու մասին տեղեկացնելու ելեկտրոնային կայքէջը, որուն օգնութեամբ քաղաքացիները պիտի կարենան առանց անուն նշելու տեղեկացնել այդպիսի յանցագործութիւններու մասին, կը տեղեկացնէ «Երկիր Մեդիա»ն:

Արդարադատութեան նախարարութեան Մայիսէն Նոյեմբեր 2018ի աշխատանքներուն ամփոփումին նուիրուած ասուլիսի մը ընթացքին այս մասին յայտնեց արդարադատութեան նախարարի պաշտօնակատար Արտակ Զէյնալեան:

«Մշակուեցաւ եւ այս տարուան 12 Յուլիսին ընդունուեցաւ «Ազդարարութեան համակարգի մասին Հայաստանի օրէնքին մէջ փոփոխութիւն կատարելու» նախագիծը, որուն համաձայն՝ կաշառակերութեան բնոյթի յանցագործութիւններու մասին տեղեկացնելու կայքէջը պիտի սկսի գործելու 1 Յունուար 2019ին», ըսաւ Զէյնալեան:

ԵՐԵՒԱՆ.- Հայ բռնցքամարտիկ Գոռ Երիցեան յաղթանակ տարաւ Կազանի մէջ տեղի ունեցած բռնցքամարտի մրցումներուն՝ WBO վարկածով երիտասարդներու աշխարհի ախոյանութեան տիտղոսին համար: Հայ մարզիկը մենամարտով 2րդ փուլին զգետնեց մրցակիցը՝ նուաճելով իր առաջին գօտին:

Հ.Յ.Դաշնակցութեան Հայաստանի Գերագոյն մարմինը, քննելով «Կառավարութեան կառուցուածքի և գործունէութեան մասին» ՀՀ օրէնքում փոփոխութիւններ և լրացումներ կատարելու նախագիծը,  խոր մտահոգութիւն է յայտնում առաջադրուող մի շարք փոփոխութիւնների վերաբերեալ:

Առանց հայեցակարգի, պատշաճ հիմնաւորման ու հանրային քննարկման նախարարութիւնները միաւորելու, մի շարք պետական կառավարման մարմիններ վերակազմակերպելու և լուծարելու կառավարութեան նախաձեռնութիւնը որևէ քննադատութեան չի դիմանում։ Խնդրահարոյց և կամայական այդ որոշումը յղի է լրջագոյն բացասական հետևանքներով։ Չժխտելով օպտիմալացման միջոցով պետական կառավարման համակարգի արդիւնաւէտութեան բարձրացման անհրաժեշտութիւնը՝ չկշռադատուած և շտապողական ցանկացած քայլ համարում ենք անընդունելի։ Յատկապէս անթոյլատրելի է Սփիւռքի և Մշակոյթի նախարարութիւնների, որպէս առանձին պետական կառավարման մարմինների, գոյութիւնը հարցականի տակ դնելու մօտեցումը:

Սփիւռքի հետ յարաբերութիւնները նոր մակարդակի վրայ բարձրացնելու, մեծ հայրենադարձութիւն կազմակերպելու մասին կառավարութեան յայտարարած նպատակները, թւում էր, պէտք է յանգեցնէին հայեցակարգային նոր մօտեցումների որդեգրման։ Սակայն Սփիւռքի նախարարութեան գործունէութիւնը վերարժևորելու փոխարէն՝ առանց լայն, համակողմանի հանրային և փորձագիտական քննարկման որոշում է կայացուել լուծարել նախարարութիւնը։ Համահայկական կառոյցի բացը մասամբ լրացնող Սփիւռքի նախարարութիւնը փակելու որոշումը վստահաբար բացասական արձագանգ է գտնելու նաև արտերկրի մեր հայրենակիցների մօտ: Անկախ նրանից, թէ վերոնշեալ նախարարութիւնն իր առջև դրուած խնդիրները կարողացել է լուծել, թէ ոչ, այն կոչուած է ոչ միայն հանդիսանալու արտերկրի ու Հայաստանի հայութեանն իրար կապող պետական հիմնական օղակը, այլեւ հայութեանը ՄԷԿ ու ԱՄԲՈՂՋԱԿԱՆ տեսնելու գաղափարական մօտեցման դրսևորումն է ։

Սփիւռքի ամրապնդումն ու հզօրացումը ռազմավարական կարևոր խնդիր է և հայրենիքի անվտանգութեան ու առաջընթացի հիմնական երաշխիքներից մէկը:

ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինը կոչ է անում երկրի իշխանութիւններին՝ վերանայել կառավարութեան կառուցուածքի մասին շրջանառութեան մէջ դրած օրէնքի նախագիծը և յատկապէս Սփիւռքի նախարարութեանը վերադարձնել իր իսկական առաքելութիւնը՝ ըստ հարկի նորոգուած ու բարեփոխուած օրակարգով:

ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմին  
21.12.2018

Welcome

...